Pozbawienie władzy rodzicielskiej – podstawy prawne i przebieg postępowania
Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu rodzinnego. Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd opiekuńczy może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej w sytuacji, gdy:
- wykonywanie władzy rodzicielskiej jest niemożliwe z powodu trwałej przeszkody,
- rodzic nadużywa przysługujących mu uprawnień,
- rodzic w sposób rażący zaniedbuje swoje obowiązki wobec dziecka.
Orzeczenie może dotyczyć jednego z rodziców albo obojga. Przesłąnką tego działania nie jest sankcjonowanie zachowania rodzica, lecz ochrona dobra dziecka i zapewnienie mu właściwych warunków rozwoju.
Zgodnie z art. 111 § 2 k.r.o., sąd może również pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej wówczas, gdy mimo wcześniejszej pomocy i zastosowania środków przewidzianych w art. 109 § 2 pkt 5 k.r.o., przyczyny zagrożenia dobra dziecka nie ustały.
Masz pytania z zakresu prawa rodzinnego? Potrzebujesz pomocy w sprawie rozwodu lub alimentów? Kancelaria Radcy Prawnego Michała Kleszcza w Libiążu świadczy pomoc prawną również w tym zakresie. Koszt porady prawnej wskazywany jest już przed spotkaniem, a wycena całej sprawy jest bezpłatna.
Pozbawienie a ograniczenie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej należy odróżnić od jej ograniczenia. W przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej rodzic zachowuje prawo i obowiązek współdecydowania o istotnych sprawach dziecka w zakresie określonym przez sąd. Natomiast pozbawienie władzy rodzicielskiej oznacza całkowite wyłączenie rodzica z podejmowania decyzji dotyczących dziecka.
Wszczęcie postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej
Postępowanie może zostać wszczęte wyłącznie przed osiągnięciem przez dziecko pełnoletności. Po ukończeniu 18. roku życia władza rodzicielska wygasa z mocy prawa, a postępowanie w tym przedmiocie podlega umorzeniu.
Sprawa o pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać zainicjowana:
- na wniosek jednego z rodziców,
- z urzędu – gdy sąd poweźmie informacje wskazujące na zagrożenie dobra dziecka, np. na podstawie zawiadomień Policji, szkoły, placówek medycznych.
Przesłanki pozbawienia władzy rodzicielskiej w praktyce
Sąd rodzinny może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej m.in. w sytuacjach, gdy rodzic, przykładowo:
- trwale nie interesuje się dzieckiem,
- nie utrzymuje kontaktu i uchyla się od obowiązku alimentacyjnego,
- przebywa przez długi czas za granicą lub odbywa karę pozbawienia wolności,
- dopuszcza się przemocy, demoralizacji lub zmusza dziecko do zachowań sprzecznych z prawem,
- w sposób rażący zaniedbuje potrzeby bytowe, wychowawcze lub emocjonalne dziecka;
- jest uzależniony od alkoholu, narkotyków lub innych substancji psychoaktywnych,
Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej – wymogi formalne
Aby wszcząć postępowanie, należy złożyć do sądu rodzinnego wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Do wniosku należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka oraz wskazać dowody potwierdzające opisaną sytuację, przykładowo:
- dokumenty ze szkoły lub przedszkola,
- zaświadczenia lekarskie,
- korespondencję elektroniczną, wiadomości SMS, nagrania,
- zeznania świadków.
Pomoc radcy prawnego
Sprawy z zakresu władzy rodzicielskiej należą do szczególnie wrażliwych i wymagają indywidualnego podejścia. Profesjonalna pomoc prawna pozwala właściwie przygotować wniosek, zgromadzić materiał dowodowy oraz skutecznie reprezentować interes dziecka przed sądem.
Kancelaria radcy prawnego Michała Kleszcza w Libiążu świadczy pomoc prawną klientom indywidualnym w sprawach rodzinnych, w tym dotyczących pozbawienia władzy rodzicielskiej, na terenie Libiąża oraz miast takich jak Chrzanów, Trzebinia, Oświęcim, Chełmek, Alwernia, Krzeszowice, Wadowice, Zator, Jaworzno, Mysłowice, Sosnowiec i inne.